ผมจะบอกอะไรบางอย่างที่อาจฟังดูบังเอิญ — แต่ยิ่งคุณมองลึก มันยิ่งดูไม่บังเอิญเลย ชาวยิวและชาวจีนโบราณ สองชนชาติที่ไม่มีทางติดต่อกันได้ในยุคโบราณ กลับใส่เสื้อกระสอบในงานศพเหมือนกัน ทาสีแดงที่ประตูเพื่อไล่ความตายเหมือนกัน ไว้ทุกข์เจ็ดวันเหมือนกัน และแม้กระทั่งซ่อนเรื่องราวเดียวกันไว้ในตัวอักษรของพวกเขา — ถ้าทั้งหมดนี้คือความบังเอิญ มันคือความบังเอิญที่น่าอัศจรรย์ที่สุดในประวัติศาสตร์มนุษย์ครับ
ต้นน้ำเดียวกัน
นักวิชาการด้านพระคัมภีร์และจีนวิทยา (Sinology) อย่าง เอเธล เนลสัน (Ethel Nelson) และ ริชาร์ด บรอดเบอร์รี (Richard Broadberry) เสนอคำตอบไว้ในหนังสือ "Genesis and the Mystery Confucius Couldn't Solve" (1994) ว่า —
นักวิชาการด้านพระคัมภีร์และจีนวิทยา (Sinology) อย่าง เอเธล เนลสัน (Ethel Nelson) และ ริชาร์ด บรอดเบอร์รี (Richard Broadberry) เสนอคำตอบไว้ในหนังสือ "Genesis and the Mystery Confucius Couldn't Solve" (1994) ว่า —
"ชาวจีนโบราณรู้จักพระเจ้าองค์เดียวกันกับพระเจ้าของอับราฮัม (Abraham) — ก่อนที่ขงจื้อ (Confucius) จะเกิดด้วยซ้ำ"พระคัมภีร์เองก็ให้เงื่อนงำสำคัญไว้ในปฐมกาลบทที่ 10 หลังน้ำท่วมโลก (The Flood) ลูกหลานของโนอาห์ (Noah) กระจายออกไปทั่วโลก พวกเขาพก ความทรงจำ ติดตัวไปด้วย — เรื่องราวของพระเจ้า ของสวนเอเดน (Garden of Eden) ของการทรงไถ่
เวลาผ่านไปหลายพันปี ความทรงจำเหล่านั้นค่อยๆ เลือนลาง กลายเป็นตำนาน กลายเป็นประเพณี
แต่ไม่ได้หายไปทั้งหมด
เมื่อทั้งสองชาติมองดวงจันทร์ดวงเดียวกัน
ก่อนจะพูดถึงพิธีกรรม ขอพูดถึงสิ่งที่เป็นรากฐานของทุกพิธีกรรมก่อนครับ — การนับเวลา
ตั้งแต่เด็กมา ผมจำวันเกิดคุณพ่อแทบไม่ได้สักที เพราะท่านนับวันเกิดตามปฏิทินจีนซึ่งยึดดวงจันทร์เป็นหลัก แต่ละปีวันเกิดของท่านจะ "เลื่อน" ไปมาในปฏิทิน Gregorian อยู่เสมอ ตอนเด็กๆ ผมคิดว่านี่คือเรื่องแปลกของคนจีน — จนกระทั่งผมรู้ว่าชาวยิวก็ทำแบบเดียวกันทุกประการ เทศกาลปัสกา (Passover) เทศกาลเสียงแตร (Rosh Hashanah) ล้วนเลื่อนไปมาในปฏิทิน Gregorian ทุกปีเช่นกัน เพราะทั้งสองชนชาติต่างยึด ดวงจันทร์ เป็นตัวนับเวลา — ในขณะที่คนอื่นทั้งโลกมองดวงอาทิตย์
แต่มันไม่ได้หยุดแค่นั้น
ทั้งปฏิทินฮีบรู (Hebrew Calendar) และปฏิทินจีนดั้งเดิม (Traditional Chinese Calendar) ต่างเป็น ปฏิทินจันทรคติ-สุริยคติ (Lunisolar Calendar) — คือนับตามดวงจันทร์ แต่ปรับให้สอดคล้องกับฤดูกาลด้วย และที่น่าทึ่งที่สุดคือทั้งสองแก้ปัญหาความคลาดเคลื่อนด้วยวิธีเดียวกันพอดี ไม่ใช่การเพิ่มวัน (Leap Day) แต่คือการเพิ่ม "เดือนอธิกมาส" (Leap Month) ทั้งเดือนเข้าไปเลย
นี่ไม่ใช่ระบบที่ใครๆ ก็คิดได้ มันต้องการความเข้าใจดาราศาสตร์ที่ลึกซึ้งและการคำนวณที่แม่นยำ — และสองอารยธรรมที่ไม่มีทางติดต่อกันได้ กลับเลือกคำตอบเดียวกัน
พระคัมภีร์บอกว่าไม่ใช่เรื่องบังเอิญครับ
สดด 104:19 พระองค์ทรงจัดตั้งดวงจันทร์ให้กำหนดฤดู ดวงอาทิตย์รู้จักเวลาตกของมัน (TBS1971)
Ps 104:19 He appointed the moon for seasons; The sun knows its going down. (NKJV)
ดวงจันทร์ไม่ได้อยู่บนฟ้าโดยบังเอิญ พระเจ้าทรงสร้างมันขึ้นมาเพื่อเป็น "ปฏิทินของสวรรค์" และทั้งชาวยิวและชาวจีนโบราณ — ต่างอ่านปฏิทินใบนั้นด้วยไวยากรณ์เดียวกัน
สดด 104:19 พระองค์ทรงจัดตั้งดวงจันทร์ให้กำหนดฤดู ดวงอาทิตย์รู้จักเวลาตกของมัน (TBS1971)
Ps 104:19 He appointed the moon for seasons; The sun knows its going down. (NKJV)
ดวงจันทร์ไม่ได้อยู่บนฟ้าโดยบังเอิญ พระเจ้าทรงสร้างมันขึ้นมาเพื่อเป็น "ปฏิทินของสวรรค์" และทั้งชาวยิวและชาวจีนโบราณ — ต่างอ่านปฏิทินใบนั้นด้วยไวยากรณ์เดียวกัน
เมื่อตัวอักษรวิ่งในทิศทางเดียวกัน
มีอีกเรื่องหนึ่งที่คนมักมองข้ามไปครับ
ภาษาส่วนใหญ่ในโลกอ่านจากซ้ายไปขวา ภาษาอังกฤษ ภาษาไทย ภาษากรีก — ทั้งหมดวิ่งไปทางเดียวกัน
มีอีกเรื่องหนึ่งที่คนมักมองข้ามไปครับ
ภาษาส่วนใหญ่ในโลกอ่านจากซ้ายไปขวา ภาษาอังกฤษ ภาษาไทย ภาษากรีก — ทั้งหมดวิ่งไปทางเดียวกัน
แต่ ภาษาฮีบรู (Hebrew) อ่านจาก ขวาไปซ้าย และ ตัวอักษรจีนโบราณ (Classical Chinese) ในรูปแบบดั้งเดิม ก็อ่านจาก ขวาไปซ้าย เช่นกัน — จากบนลงล่าง และจากขวาไปซ้าย ซึ่งยังคงเห็นได้ในหนังสือจีนโบราณ ป้ายวัด และจารึกต่างๆ จนถึงทุกวันนี้
สองภาษาที่เก่าแก่ที่สุดในโลก เลือกทิศทางเดียวกัน — ทิศทางที่ตรงข้ามกับภาษาส่วนใหญ่ของโลก
บังเอิญ? หรือมีต้นน้ำเดียวกัน?
สองภาษาที่เก่าแก่ที่สุดในโลก เลือกทิศทางเดียวกัน — ทิศทางที่ตรงข้ามกับภาษาส่วนใหญ่ของโลก
บังเอิญ? หรือมีต้นน้ำเดียวกัน?
เมื่อเสื้อกระสอบพูดถึงพระคัมภีร์
ในพันธสัญญาเดิม (Old Testament) การใส่ เสื้อกระสอบ (Sackcloth) ในงานศพหรือยามโศกเศร้าเป็นธรรมเนียมยิวที่บันทึกไว้ทั่วพระคัมภีร์ ตั้งแต่ปฐมกาลจนถึงโยบ (Job) จนถึงอิสยาห์ (Isaiah) มันไม่ใช่แค่เสื้อผ้า มันคือการประกาศต่อพระเจ้าว่า "ข้าพระองค์ยอมจำนน ข้าพระองค์ต้องการพระองค์"
โยบ 16:15 ข้าเย็บผ้ากระสอบติดหนังของข้า และวางกำลังของข้าลงในผงคลีดิน (TBS1971)
Job 16:15 "I have sewn sackcloth over my skin, And laid my head in the dust. (NKJV)
และในงานศพจีนแบบดั้งเดิม ลูกหลานของผู้ตายก็สวม เสื้อผ้าสีขาวที่ทำจากผ้ากระสอบหยาบ (麻布 / Má Bù) เช่นกัน ไม่ใช่แฟชั่น ไม่ใช่ความบังเอิญ มันคือการแสดงความต่ำต้อย ความเศร้า และการยอมจำนนต่อสิ่งที่ยิ่งใหญ่กว่าตัวเอง
สองวัฒนธรรม ห่างกันคนละซีกโลก — เลือกผ้าชนิดเดียวกัน เพื่อความหมายเดียวกัน
สีแดงที่ประตู — เรื่องเดียวกันสองเวอร์ชัน
นี่คือส่วนที่ผมว่าน่าทึ่งที่สุดครับ
ในคืนปัสกา (Passover) พระเจ้าสั่งชาวอิสราเอล (Israel) ให้เอาเลือดของลูกแกะทาที่ วงกบประตู เพื่อให้ทูตมรณะ "ข้ามผ่าน" บ้านนั้นไป ไม่แตะต้องบุตรหัวปีของพวกเขา
อพย 12:13 แต่เลือดที่บ้านที่เจ้าทั้งหลายอยู่นั้น จะเป็นหมายสำคัญสำหรับเจ้า เมื่อเราเห็นเลือดนั้น เราจะผ่านเว้นเจ้าทั้งหลายไป จะไม่มีภัยพิบัติบังเกิดแก่เจ้า ขณะที่เราประหารชาวอียิปต์ (TBS1971)
Ex 12:13 Now the blood shall be a sign for you on the houses where you are. And when I see the blood, I will pass over you; and the plague shall not be on you to destroy you when I strike the land of Egypt. (NKJV)ในคืนปัสกา (Passover) พระเจ้าสั่งชาวอิสราเอล (Israel) ให้เอาเลือดของลูกแกะทาที่ วงกบประตู เพื่อให้ทูตมรณะ "ข้ามผ่าน" บ้านนั้นไป ไม่แตะต้องบุตรหัวปีของพวกเขา
อพย 12:13 แต่เลือดที่บ้านที่เจ้าทั้งหลายอยู่นั้น จะเป็นหมายสำคัญสำหรับเจ้า เมื่อเราเห็นเลือดนั้น เราจะผ่านเว้นเจ้าทั้งหลายไป จะไม่มีภัยพิบัติบังเกิดแก่เจ้า ขณะที่เราประหารชาวอียิปต์ (TBS1971)
สีแดง ที่ประตู เพื่อให้ความตายผ่านพ้นไป
ทีนี้ลองดูตำนานตรุษจีน (Chinese New Year) ครับ
ตำนานเล่าว่ามีปีศาจ "เหนียน (年)" ออกอาละวาดในคืนส่งท้ายปีเก่า ทำลายบ้านเรือนและกินผู้คน แต่มันกลัวสิ่งเดียว — สีแดง ชาวบ้านจึงเริ่มติดกระดาษแดง แขวนโคมแดง และจุดประทัด เพื่อให้เหนียนผ่านพ้นหมู่บ้านของตนไป
โครงสร้างเดียวกันทุกประการ — ความตายที่โหมกระหน่ำ, สีแดงที่ประตู, บ้านที่รอดพ้น
แน่นอนว่าตำนานเหนียนไม่ใช่พระคัมภีร์ แต่มันก็ไม่ใช่ความบังเอิญที่ชนชาติหนึ่งจะ "จำ" โครงสร้างของเรื่องได้แม่นยำขนาดนี้
ทีนี้ลองดูตำนานตรุษจีน (Chinese New Year) ครับ
ตำนานเล่าว่ามีปีศาจ "เหนียน (年)" ออกอาละวาดในคืนส่งท้ายปีเก่า ทำลายบ้านเรือนและกินผู้คน แต่มันกลัวสิ่งเดียว — สีแดง ชาวบ้านจึงเริ่มติดกระดาษแดง แขวนโคมแดง และจุดประทัด เพื่อให้เหนียนผ่านพ้นหมู่บ้านของตนไป
โครงสร้างเดียวกันทุกประการ — ความตายที่โหมกระหน่ำ, สีแดงที่ประตู, บ้านที่รอดพ้น
แน่นอนว่าตำนานเหนียนไม่ใช่พระคัมภีร์ แต่มันก็ไม่ใช่ความบังเอิญที่ชนชาติหนึ่งจะ "จำ" โครงสร้างของเรื่องได้แม่นยำขนาดนี้
7 วันแห่งความตาย — ตัวเลขที่ไม่ธรรมดา
หลังจากคนรักจากไป ชาวยิวจะนั่งไว้อาลัยในพิธีที่เรียกว่า ชิวา (שבעה / Shiva) — คำว่า Shiva ในภาษาฮีบรูแปลว่า "เจ็ด" ครอบครัวจะอยู่กับบ้าน ห้ามทำงาน รับแขกที่มาปลอบใจเป็นเวลาครบ 7 วัน พอดี
ในวัฒนธรรมจีน วันที่สำคัญที่สุดหลังความตายคือ วันที่ 7 (头七 / 頭七 / โถวชี / Tou Qi) ซึ่งเชื่อว่าเป็นวันที่วิญญาณของผู้ตายกลับมาเยี่ยมบ้านเป็นครั้งสุดท้ายก่อนเดินทางต่อ ครอบครัวจะรวมตัว จุดธูป และอุทิศสิ่งของในวันนั้นเป็นพิเศษ
ทั้งโลกมีระบบการไว้ทุกข์ที่แตกต่างกันมากมาย บางวัฒนธรรมไว้ 3 วัน บางแห่ง 40 วัน บางแห่งหนึ่งปี แต่ทั้งยิวและจีนต่างเลือก ตัวเลข 7 เป็นหน่วยวัดความโศกเศร้า
เหตุบังเอิญ? หรือตัวเลข 7 มีความหมายที่ลึกกว่านั้น?
ปฐก 2:2 วันที่เจ็ด พระเจ้าก็เสร็จงานของพระองค์ที่ทรงกระทำมานั้น ในวันที่เจ็ดนั้นก็ทรงพักการงานทั้งสิ้นของพระองค์ที่ได้ทรงกระทำ (TBS1971)
Gen 2:2 And on the seventh day God ended His work which He had done, and He rested on the seventh day from all His work which He had done. (NKJV)
ในวัฒนธรรมจีน วันที่สำคัญที่สุดหลังความตายคือ วันที่ 7 (头七 / 頭七 / โถวชี / Tou Qi) ซึ่งเชื่อว่าเป็นวันที่วิญญาณของผู้ตายกลับมาเยี่ยมบ้านเป็นครั้งสุดท้ายก่อนเดินทางต่อ ครอบครัวจะรวมตัว จุดธูป และอุทิศสิ่งของในวันนั้นเป็นพิเศษ
ทั้งโลกมีระบบการไว้ทุกข์ที่แตกต่างกันมากมาย บางวัฒนธรรมไว้ 3 วัน บางแห่ง 40 วัน บางแห่งหนึ่งปี แต่ทั้งยิวและจีนต่างเลือก ตัวเลข 7 เป็นหน่วยวัดความโศกเศร้า
เหตุบังเอิญ? หรือตัวเลข 7 มีความหมายที่ลึกกว่านั้น?
ปฐก 2:2 วันที่เจ็ด พระเจ้าก็เสร็จงานของพระองค์ที่ทรงกระทำมานั้น ในวันที่เจ็ดนั้นก็ทรงพักการงานทั้งสิ้นของพระองค์ที่ได้ทรงกระทำ (TBS1971)
Gen 2:2 And on the seventh day God ended His work which He had done, and He rested on the seventh day from all His work which He had done. (NKJV)
7 คือตัวเลขแห่งความสมบูรณ์ของพระเจ้า และทั้งสองอารยธรรมต่างรู้เรื่องนี้ — แม้จะอยู่คนละซีกโลก
รอยนิ้วมือแรก
เสื้อกระสอบ สีแดงที่ประตู เจ็ดวันแห่งการไว้ทุกข์ ปฏิทินที่นับเวลาด้วยดวงจันทร์ ตัวอักษรที่วิ่งในทิศทางเดียวกัน —
เสื้อกระสอบ สีแดงที่ประตู เจ็ดวันแห่งการไว้ทุกข์ ปฏิทินที่นับเวลาด้วยดวงจันทร์ ตัวอักษรที่วิ่งในทิศทางเดียวกัน —
สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่ความบังเอิญ มันคือ รอยนิ้วมือ ที่พระเจ้าทิ้งไว้บนอารยธรรมที่พระองค์ไม่เคยหยุดรัก
รม 1:20 ตั้งแต่เริ่มสร้างโลกมาแล้ว สภาพที่ไม่ปรากฏของพระเจ้านั้น คือฤทธานุภาพอันถาวรและเทวสภาพของพระองค์ ก็ได้ปรากฏชัดในสรรพสิ่งที่พระองค์ได้ทรงสร้าง ฉะนั้นเขาทั้งหลายจึงไม่มีข้อแก้ตัวเลย (TBS1971)
Rom 1:20 For since the creation of the world His invisible attributes are clearly seen, being understood by the things that are made, even His eternal power and Godhead, so that they are without excuse, (NKJV)
แต่นี่เป็นเพียงรอยนิ้วมือที่มองเห็นได้ด้วยตาเปล่า
รม 1:20 ตั้งแต่เริ่มสร้างโลกมาแล้ว สภาพที่ไม่ปรากฏของพระเจ้านั้น คือฤทธานุภาพอันถาวรและเทวสภาพของพระองค์ ก็ได้ปรากฏชัดในสรรพสิ่งที่พระองค์ได้ทรงสร้าง ฉะนั้นเขาทั้งหลายจึงไม่มีข้อแก้ตัวเลย (TBS1971)
Rom 1:20 For since the creation of the world His invisible attributes are clearly seen, being understood by the things that are made, even His eternal power and Godhead, so that they are without excuse, (NKJV)
แต่นี่เป็นเพียงรอยนิ้วมือที่มองเห็นได้ด้วยตาเปล่า
ใน EP.2 เราจะลงไปลึกกว่านั้น — สู่รอยนิ้วมือที่ถูกแกะสลักไว้ในสิ่งที่ไม่มีใครคาดคิด ตัวอักษรจีนเอง ซึ่งดูเหมือนจะซ่อนเรื่องราวของปฐมกาลไว้ในโครงสร้างของมันมาตลอด 4,000 ปี
อ้างอิง: Nelson, Ethel R. & Broadberry, Richard E. "Genesis and the Mystery Confucius Couldn't Solve" (1994) | พระคัมภีร์ฉบับ TBS1971 และ NKJV
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น